Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2009

Πλωμάρι...Φωτογραφικό οδοιπορικό

Το εξώφυλλο του λευκώματος

Ο Δήμος Πλωμαρίου μπορεί πια να περηφανεύεται την έκδοση ενός ιδιαίτερα επιμελημένου λευκώματος που καταγράφει φωτογραφικά τον τόπο με τα χωριά και τους ανθρώπους του.

"Μέχρι σήμερα, δυστυχώς, δεν έχει υπάρξει μία συστηματική φωτογραφική καταγραφή των τοπίων και των οικισμών του Δήμου Πλωμαρίου, ένα κενό που έρχεται να καλύψει το λεύκωμα που κρατάται στα χέρια σας" σημειώνει στην κατάληξη του προλογίσματός του ο Δήμαρχος Πλωμαρίου Δημήτρης Βαρβαγιάννης επισημαίνοντας τη μεγάλη αλήθεια. Πρώτο επίσημο φωτογραφικό λεύκωμα λοιπόν για την περιοχή, που παρουσιάστηκε τον Αύγουστο στο Πολύκεντρο Πλωμαρίου. Μία από τις χαρές του καλοκαιριού.

Αυτή την εικόνα, αυτό το τοπίο αντικρίζει κανείς κατά την είσοδο στο Πλωμάρι και η ψυχή αναφωνεί...καθώς η ματιά θαυμάζει.

Από το πρώτο ψηλάφισμα και μόνο των σελίδων εισπράττει ο αναγνώστης τη γοητεία του τοπίου συνταιριασμένη με μαρτυρίες της κοινωνικής ζωής και δημιουργικότητας των ανθρώπων που είχαν το προνόμιο να πρωτοδούν τη θάλασσα να λαμπυρίζει το φως του ήλιου σ' αυτόν τον τόπο.

Η ιστορική αναδρομή, πληροφορίες για το "Σήμερα", η αναφορά στον παραγνωρισμένο τιτάνα του Εθνοφωτισμού ,Βενιαμίν το Λέσβιο, καθώς και η περιεκτική παρουσίαση των χωριών της Επαρχίας Πλωμαρίου μέσα από προσεγμένα κείμενα, γίνονται πρόδρομοι των φωτογραφικών διαδρομών που ακολουθούν την εξέλιξη του λευκώματος.

 Τα βουρκώματα του ουρανού, το διάφανο της θάλασσας, το πλούσιο πράσινο που σκορπά τη δροσιά σαν πλατανόφυλλο και την ευλογία του σα δέντρο της ελιάς, μορφές των ανθρώπων, ενασχολήσεις, στιγμές ζωής της καθημερινότητας, φωτογραφίζονται στο στιγμιαίο και αποδίδουν το παντοτινό.

Καραβομαραγκοί και ταρσανάδες...

μάρτυρες της ναυτοσύνης του τόπου. Ξακουστοί στο Αιγαίο οι Πλωμαρίτες τεχνίτες αλλά και σε όλη την Ελλάδα αφού από τα τέλη του 19ου αιώνα κατασκευάζονται πλοία στους δύο ταρσανάδες που παραγγέλνονται από όλη την Ελλάδα ακόμα και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενώ τα ιδιόκτητα πλοία του Πλωμαρίου φτάνουν τα εβδομήντα, όπως διαβάζουμε και στο βιβλίο.

Βάρκα στο γιαλό..

"Πλωμάρι" ένα φωτογραφικό οδοιπορικό που κλείνει στις σελίδες του εικόνες, χρώματα, γεύσεις, μυρωδιές, για να ακολουθούν τον αναγνώστη και να συγκινούν κάθε του αίσθηση.

Έτσι όπως ακολουθά και μένα τούτο το Λεύκωμα ως χειρονομία πολύτιμης προσφοράς από τον παιδικό μου φίλο και νυν Δήμαρχο, Δημήτρη Βαρβαγιάννη. Με καλεί και μου το δωρίζει το καλοκαίρι στο Πλωμάρι, δίνοντάς μου μεγάλη χαρά και κάνοντάς το να αποκτά μεγάλη για μένα αξία αφού το υπογράφει ως φίλος και όχι ως Δήμαρχος. Το΄χω και το φυλλομετρώ, το ψηλαφώ και ζωντανεύει ο κόσμος των παιδικών μου χρόνων, ο κόσμος της εφηβείας αλλά και του σήμερα με άρωμα Πλωμαρίου. Αίσθημα που κατά τη γνώμη μου νιώθει τουλάχιστον κάθε Πλωμαρίτης που δεν έχει την ευκαιρία να απολαμβάνει τη ζωή στη γενέτειρά του όλο το χρόνο.

Διαλέγω για το τέλος τη φωτογραφική άποψη του τοπίου που μέχρι σήμερα με μαγνητίζει και μονοπωλεί το ενδιαφέρον μου κάθε που βρίσκομαι στο Πλωμάρι.

Αγναντεύοντας  από το Βιγλάρι...Από το  πεζούλι του ξωκλησιού Ζωοδόχος Πηγή μπορεί να πλανάται η ματιά με τις ώρες στην απεραντοσύνη του Αιγαίου. Εκεί, ο χρόνος σταματά, αποφορτίζεται απ' τις σκοτούρες ο άνθρωπος και προσεγγίζει η ψυχή του το Θεό! 

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου.

Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2009

ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ...



Ψωμί, Παιδεία, Τανκς, Φοιτητές, Πολυτεχνείο... 

Λέξεις, νοήματα, που συνεχίζουν να δίνουν γροθιά στο στομάχι τριανταέξι χρόνια τώρα.

17 του Νοέμβρη! 

Μέρα του Φθινόπωρου που όμως κάνει τον αέρα να μυρίσει Άνοιξη της λευτεριάς.
Μέρα σταθμός στην πολιτική ιστορία της νεότερης Ελλάδας, που γίνεται παρακαταθήκη ιερή για τις επερχόμενες γενιές αφού μπορεί να τις διδάξει αντίσταση, αγώνα για τα αιτήματα της κάθε εποχής και την υλοποίηση των οραμάτων της.

Οι αδίστακτοι και κοντόφθαλμοι δικτάτορες βγάζουν τα τανκς στους δρόμους σε μια κενή επίδειξη ισχύος.

Ήταν πυρόχρωμη η λευτεριά που έφερε η μέρα του Πολυτεχνείου στη Χώρα μας αφού χρειάστηκε να κυλήσει αίμα από νιάτα ηρωικά που από αυτοεκτίμηση και αξιοπρέπεια δεν συμβιβάστηκαν, αλλά αντιστάθηκαν σ΄αυτούς που από διεστραμμένη προσωπική φιλοδοξία είχαν υποτάξει τη Χώρα σε εφτάχρονη δικτατορία επικαλούμενοι την τάξη, τη νομιμότητα και "την διέξοδον εξ΄ενός πολιτικού αδιεξόδου".


Ο πομπός του Πολυτεχνείου που εμψύχωνε τους αγωνιζόμενους  φοιτητές, τον αγωνιζόμενο λαό.
"Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο..."

Οι αγωνιστές του Πολυτεχνείου έδωσαν το μάθημα του υψηλού αναστήματος ενάντια στην αυθαιρεσία. Προτίμησαν να πεθάνουν όρθιοι παρά να ζήσουν γονατιστοί σκύβοντας το κεφάλι ως "φιλήσυχοι και νομοταγείς πολίτες" στους εγκάθετους συνταγματάρχες της Χούντας που παραληρούσαν σε φραστικές ασυναρτησίες στην προσπάθειά τους να επιβάλλουν τις θέσεις τους.
Το καθεστώς της εφτάχρονης τρομοκρατίας, της λογοκρισίας, των εξοριών, των βασανηστηρίων, έπρεπε να παταχθεί.


Οι δολοφόνοι  δε διστάζουν, "χτυπούν στο ψαχνό" σε μια ύστατη προσπάθεια να καταπνίξουν το φοιτητικό κίνημα.

Το φοιτητικό κίνημα δείχνει  πως η φίμωση και η υποταγή, το "αποφασίζω και διατάσσω" δεν ταιριάζουν σ΄ελεύθερες ψυχές και νου που συλλογάται.
Τριανταέξι χρόνια μετά, η εξέγερση του Πολυτεχνείου συνεχίζει να διδάσκει αξίες. Συνεχίζει να παραμένει φωτεινό παράδειγμα για αγώνα και αντίσταση σε κάθε εξαναγκασμό που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, φιμώνει την αυτογνωσία και εξιλεώνει το σύνδρομο της παθητικής αδιαφορίας ή αλλιώς του "οχαδερφισμού".


Ο λαός των Ελλήνων ξεσηκώνεται, αντιστέκεται στο φασισμό, στη Χούντα, στις ξένες Δυνάμεις και με ενωμένη γροθιά τους ξηλώνει από τη θέση ισχύος.

Τριανταέξι χρόνια μετά το Πολυτεχνείο εμπνέει την υπεράσπιση "των πιστεύω" καταθέτει ευαισθησίες, παραμένει σφραγίδα Δημοκρατίας.
Βέβαια δεν παραγνωρίζουμε πως για μια ελάχιστη ευτυχώς μερίδα ανθρώπων, η εξέγερση του Πολυτεχνείου η "17η Νοέμβρη του΄73" ενοχλεί σαν έντομο που στριφογυρίζει και τσιμπά.
Ο αδέκαστος κριτής όμως, η Ιστορία, αντέχει με μελάνι ανεξίτηλο να φανερώνει ένα λαό που πρόταξε τα στήθη του στα ψυχρά τανκς των τυρράνων της παραφροσύνης και συνεχίζει να εμπνέει, να αξιώνει, να παραδειγματίζει...

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου

Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2009

8η Νοεμβρίου 1912

Μέρα περηφάνιας και χαράς για τους Λέσβιους όπου κι αν βρίσκονται.

Ημερομηνία με σελίδες λαμπρές και ένδοξες για την ιστορία του τόπου.

Σελίδες γεμάτες λεβεντιά και ηρωισμό ανθρώπων του πελάγους. 

1912...Οι Λέσβιοι αρχίζουν να ξεσηκώνονται και να ζητούν την όσο το δυνατόν ταχύτερη απελευθέρωση του νησιού από τον τουρκικό ζυγό. Στην Αθήνα οι Λέσβιοι ξεκινούν τον Αγώνα.Μετά από συνέλευση καταρτίζουν αντάρτικο σώμα που αρμενίζοντας  στο Αιγαίο με ιστιοφόρο φθάνει στη Μελίντα.Εκεί ο επικεφαλής του σώματος έρχεται σε επαφή με τους προύχοντες του Πλωμαρίου ζητώντας τους να ξεκινήσουν  τον πόλεμο ενάντια στους Τούρκους.Εκείνοι, έχοντας απόλυτη συναίσθηση της σοβαρότητας αλλά και επικινδυνότητας της κατάστασης κάνουν λόγο και ζητούν την υποστήριξη του Αγώνα επίσημα από το Πολεμικό Ναυτικό. Ταυτόχρονα στη Μυτιλήνη γίνονταν διαπραγματεύσεις μεταξύ του Πρωτοσύγκελου Βασιλείου και των Μεταξά, Πετρέλλη, Βουλαλά και Μαλιάκα για σύνταξη και αποστολή εγγράφου προς το Ναύαρχο Κουντουριώτη, που βρισκόταν στο Μούδρο της Λήμνου.

            Ο ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης και η στολή του.

Τίποτα πια δεν μπορούσε να στερήσει από τους Λέσβιους την ευκαιρία για απελευθέρωση. Η διαδοχή των γεγονόταν ήταν ραγδαία.Και πάλι οι Πλωμαρίτες πρωτοστατούν. Μια ομάδα με τους Δ. Λαγουμίδη, Α. Ξυπτερά, Εμ. Χατζηβασιλείου, και Γ. Βότσαλο σχηματίζουν κομιτάτο με άμεσο στόχο  την επίσπευση της απελευθέρωσης του νησιού με τη βοήθεια του ελληνικού στόλου.Συντάσσουν μια θερμή αναφορά προς το Ναύαρχο Κουντουριώτη πλαστογραφώντας τις υπογραφές των δημογερόντων  και κάνοντας διάρρηξη στο γραφείο της δημογεροντίας παίρνουν την τετραμερή σφραγίδα για να σφραγίσουν την αναφορά.Αμέσως ξεκινούν για το Μούδρο της Λήμνου προκειμένου να παραδώσουν το έγγραφο. Ο Κουντουριώτης όμως βρισκόταν στην Τένεδο. Φθάνουν μέχρι εκεί και παρουσιάζονται στο ναύαρχο.Τον ενημερώνουν και παραδίδουν την αναφορά.Αμέσως ενημερώνεται ο Ελευθέριος Βενιζέλος και δίνει τη συγκατάθεσή του στον Κουντουριώτη.

Ο Εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος

Ο δρόμος για τη λευτεριά είναι πια στρωμένος με δάφνες.


Το θρυλικό Θωρηκτό Αβέρωφ και μέρος κάτοψης του πλοίου.

Την 8η Νοεμβρίου ο ελληνικός στόλος βρίσκεται στο  λιμάνι της Μυτιλήνης. Το ελληνικό Θωρηκτό "Αβέρωφ" αγκυροβολεί στο λιμάνι της Μυτιλήνης. Στιγμές ευφορίας, ενθουσιασμού, συγκίνησης.Οι δρόμοι της Μυτιλήνης έχουν στρωθεί με δάφνες και οι κάτοικοι ζουν σε παραλήρημα. Κανένας δεν μπορεί να τους συγκρατήσει.Η ελληνική σημαία απ΄άκρη σ΄άκρη στολίζει τη Μυτιλήνη.Η πόλη είναι επιτέλους ελληνική. Τραγούδια και πανηγυρισμοί της πρέπουν.

Την 8η Νοεμβρίου 

ήτοι πέμπτη το πρωί

έφθασε στη Μυτιλήνη 

του Αβέρωφ η στολή

Θόρυβος στη Μυτιλήνη

και ζητωκραυγές χαράς

η ελληνική σημαία

που υψώθη υψηλά.

έτσι αρχίζει το στιχούργημά της για να "τραγουδήσει" την "Ελευθέρα Μυτιλήνη" η "εκ Πλωμαρίου αγράμματος ποιήτρια " όπως υπογράφει, Ειρήνη Α. Τυροπώλη.

Δυο μέρες μετά, την 10η Νοεμβρίου 1912, φθάνει στο Πλωμάρι το εύδρομο "Μακεδονία" με κυβερνήτη τον Τσουκαλά. Οι Πλωμαρίτες είναι ασυγκράτητοι. Το Πλωμάρι είναι πλέον ελεύθερο.

Ζήτω η Ελευθέρα Μυτιλήνη!

Ζήτω η 8η Νοεμβρίου 1912!

Ο Ταξιάρχης στο εσωτερικό του ναού έτσι όπως εικονίζεται στον Μανταμάδο.

Μαύρος, φτιαγμένος από το αίμα των καλόγερων που σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους και χώμα.

Το νησί μας γιορτάζει διπλά. Γιορτάζει την απελευθέρωσή του , γιορτάζει και τη χάρη του Ταξιάρχη στον Μανταμάδο,που τον βλέπει να ευλογεί και με τη χάρη του να απελευθερώνεται.Σύμφωνα με αρκετές μαρτυρίες πολλών κατοίκων για  τακτικές εμφανίσεις του Ταξιάρχη,  είναι και το όραμα που είδαν πολλοί κάτοικοι του νησιού κατά την 8η Νοεμβρίου 1912,  όπου καβαλάρης πάνω στ’ άλογο οδηγούσε τις τάξεις του Eλληνικού Στρατού ενάντια του τουρκικού, καθώς και της μοναδικής μέχρι σήμερα καλόγριας του προσκυνήματος, που άκουγε τακτικά βαριά βήματα απ’ τα σιδερένια παπούτσια του Αγίου που πηγαινοερχόταν ανήσυχος στο πρόκλιτο του ιερού ναού, κατά τις μαύρες νύχτες της τουρκοκρατίας.

Η σύναξις των Αρχαγγέλων!

Ο Αρχάγγελος στην είσοδο μπαίνοντας από δεξιά στο εξωτερικό του ναού.

Μέρα τρανή, μέρα μνήμης και λευτεριάς! 8η Νοεμβρίου 1912

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου

Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2009

Χειμωνιάτικα περπατήματα


Στ΄αντίκρισμα της ξυλόσομπας που καίει στον καφενέ νωρίς το πρωί παρέα με τ΄άρωμα του καφέ, με μια παρτίδα τάβλι, κουβεντολόι ασταμάτητο με ούζο και μεζέ τ΄απόβραδο, σε μια στοίβα από ξύλα σκεπασμένα με μουσαμά στην αυλή του χαμηλού σπιτιού, στη μυρουδιά της καμινάδας που ντύνει με την κάπνα της τα κρύα δειλινά, αποκαλείπτεται ο χειμώνας.


Στο βάθος, έξω απ΄το νοτισμένο τζάμι, μοτίβα καϊκιών αρμενίζουν μες στο ομιχλώδες τοπίο. Δυο στάλες βροχής κυλούν κι αυλακώνουν το πρόσωπο των εραστών  που σεργιανίζουν στον παραλιακό. Τα βλέματα των περαστικών διασταυρώνονται πότε αφηρημένα, πότε αδιάφορα, συνήθως ακυβέρνητα, παραδομένα σε ταχείς βηματισμούς.


Στη γωνιά του δρόμου τους περιμένει το φρεσκοψημένο κουλούρι που δίνει το καθημερινό παρόν και γαργαλάει παιχνιδιάρικα τη μύτη. "Φρέσκο απογευματινόόό!!"φωνάζει ο κουλουράς χαζεύοντας το πιτσιρίκι που δεν μπορεί να αντισταθεί κι απλώνει το χέρι του στη λαμαρίνα. Λίγο πιο πέρα κι ο καστανάς με το σαλεπιτζή από νωρίς στο μεροκάματο. Το άρωμα από μαχλέπι που πλημμυρίζει την πλατεία σε καθηλώνει στη βιτρίνα του ζαχαροπλαστείου με το λαχταριστό τσουρέκι. 


Γεύσεις αληθινές από μήλο πασπαλισμένο με κανέλα, κονιάκ από βύσσινο και μια φλούδα πορτοκάλι ν΄αφήνει το άρωμά της στο χώρο καθώς ερωτοτροπεί με τ΄αναμμένο κούτσουρο στο τζάκι.


Αντάρα και βροχή! Το παγωμένο γκρι κυριαρχεί στο τοπίο σε μια λάμψη εκτυφλωτική μέχρι να σχίσει τον ορίζοντα μια παρέα από διαβατάρικα πουλιά.

Μέχρι ν΄αλλάξει η μέρα και να ροδίσει ο ήλιος το στερέωμα. Να σχίσει το κίτρινο της ώχρας τον ουρανό αντάμα με τα σύννεφα για να κάνει το βλέμμα να θέλει να ψάξει το θρόνο του Θεού πέρα απ΄αυτά, την ώρα του εσπερινού, τότε που ένα φυλλαράκι ξεκόβει απ΄το κλαδί για να ζωγραφίσει στο πέταγμά του στον ορίζοντα"Ο Κύριος εβασίλευσεν ευπρέπειαν ενεδύσατο..."


Καθώς αποχαιρετούμε τον Οκτώβρη και βηματίζουμε στην υποδοχή του Νοέμβρη, οι σκέψεις βρέχονται από τη ψιχάλα της βροχής , κυνηγημένες στη ψύχρα του φυσήματος του αγέρα, με τη ματιά στη θαλπωρή του κούτσουρου που καίει στο τζάκι.


Με αυτές τις σκέψεις ας είναι καλοδεχούμενος ο Νοέμβρης της βροχής και της σποράς.

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου.

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009

ΗΜΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΕΡΗΦΑΝΙΑΣ

Η Ελληνική Σημαία.

Το ιερό σύμβολο.

Το σύμβολο του Έθνους.

28 η Οκτωβρίου 1940!

Η Ελλάδα, ο κάθε Έλληνας όπου κι αν βρίσκεται γιορτάζει το ηρωικό ΟΧΙ στο φασισμό.

Από τον τύπο της εποχής.

Δευτέρα 28 Οκτωβρίου 1940.

Πορεία προς το Μέτωπο.

Ο αγώνας ξεκινά.

Ο ελληνικός λαός με ομοψυχία δίνεται στη μάχη. Προασπίζει τα ιδανικά του, τα ιερά του, την πατρίδα του. Δίνει τη ζωή του στις βουνοκορφές, στη μάχη, βάφει με κόκκινο το λευκό του χιονιού των οροσειρών της Πίνδου, με νικηφόρα πορεία.

Ο Στρατηγός Παπάγος συγχαίρει τον ένδοξο Ελληνικό Στρατό για την κατάληψη του Αργυροκάστρου. Δεκέμβριος 1940.

Ο ελληνικός λαός δυστυχεί στις πόλεις και τα χωριά, βασανίζεται ,πεινά.

Αλλά πολεμά, αντέχει και δεν κάμπτεται.

Η μεγάλη πείνα!

Ξέρει πως η νίκη δε θα αργήσει. Μπορεί και πολεμά, μπορεί και μάχεται για τη λευτεριά.

Ξέρει να δίνει το παράδειγμα ηρωισμού σε όλους τους λαούς, ώστε να ακουστεί το περίφημο:

Οι ήρωες πολεμάνε σαν Έλληνες.

ΖΗΤΩ Η 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940!!!

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου.

Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2009

Του Άη-Δημήτρη


Στα τελειώματα του Οκτώβρη η Θεσσαλονίκη γιορτάζει διπλά.

Η 26η του μήνα είναι ημέρα ξεχωριστή για την  πόλη  που τιμά και εορτάζει τον πολιούχο Άγιο Δημήτριο. 

Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλήτης αφού από τον τάφο του αναβλύζει μύρο.

Είναι τόσο μεγάλη η σημασία και η αξία του εορτασμού για το μήνα Οκτώβριο που ο λαός τον ονομάζει αγιοδημητριάτη μήνα.

      Ο ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη. 


Μαζί με τη μεγάλη θρησκευτική γιορτή, η πόλη εορτάζει την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους το 1912.

Συνδέονται και με τη λαϊκή παράδοση, οι δυο αυτές γιορτές, που θέλει τη χάρη του Αγίου να απελευθερώνει την πόλη, αφού θέλει τον Άη-Δημήτρη καβαλάρη στο άλογό του να τρομάζει τους Τούρκους και κείνοι να παραδίνουν την πόλη στις ελληνικές αρχές και στους Έλληνες στρατιώτες που πολέμησαν ηρωικά και μπήκαν πανηγυρικά στη Θεσσαλονίκη το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου.


Λιθογραφία εποχής που απεικονίζει την παράδοση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους στους Έλληνες.

Μεγάλη μέρα λοιπόν αυτή της 26ης του Οκτώβρη.

Για μένα ,από τα παιδικά μου χρόνια είναι ημέρα ξεχωριστής σημασίας αφού γιορτάζει ο αδερφός μου Δημήτρης. Ο Δημητράκης μας. 

Αυτή την ανάρτηση ας τη συνοδεύουν ευχές για Χρόνια Πολλά σε όσους γιορτάζουν στη χάρη του Αγίου, σε όσους έχουν το όνομα Δημήτρης, Δήμητρα.

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου.

Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2009

Καλλίγευστοι καρποί...


Πήρε να χειμωνιάσει πια ο καιρός και οι φουφούδες των καστανάδων έχουν ανάψει για τα καλά στους δρόμους. Η ευωδιά του ψημένου κάστανου καλωσορίζει τους περαστικούς στα πεζοδρόμια και τα συναπαντήματα των δρόμων δίχως να τους αφήνει ασυγκίνητους. Αγαπημένος καρπός, πολύτιμο δώρο της φύσης που κατεβαίνει από τα βουνά, το θρεπτικό καστανάκι κυριαρχεί στις γεύσεις του χειμώνα.

Είναι αυτό που πολλά κρύα βράδια- χρόνια τώρα - έχει αρωματίσει ζεστά τη σπιτική θαλπωρή, μαζεύοντας την οικογένεια γύρω απ΄το μαγκάλι.Ή που άλλες φορές πάλι, γίνεται αφορμή για μια βόλτα στους καστανιώνες ώστε να πλημμυρίσει η ματιά από κιτρινοπράσινα και να γεμίσει η μύτη από αισθαντικά αρώματα.

"Η καστανιά λέγεται και αρτόδεντρο. Το αρτόδεντρο είναι τροπικό και κατάγεται από την Ωκεανία. Φτάνει μέχρι τα 30μ. έχει φύλλα μεγάλα και πλατιά. Αποτελεί ένα από τα πιο χρήσιμα δέντρα, αφού τα πάντα πάνω της-φύλλα, καρπός, φλούδα-μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να θεραπεύσουν ή να ανακουφίσουν από πολλές ασθένειες"σημειώνουν οι εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες. 

Όπως και να΄χει το κάστανο είναι δεμένο με τη ζωή μας. Κυριαρχεί στις αγαπημένες αυθεντικές γεύσεις, γίνεται λαχταριστό γλυκό, γέμισμα κορμού, κομπόστα, και βουτηγμένο σε λιωμένη σοκολάτα γλυκαίνει αμαρτωλά τον ουρανίσκο μας. Συμπληρώνει την παραδοσιακή μαγειρική που το θέλει στη γέμιση παρέα με το ρύζι, το κουκουνάρι, τη σταφίδα. Γίνεται τρατάρισμα καλοδεχούμενο για τους καλαντιστές των μεγάλων γιορτάδων " ...φέρε πανέρια κάστανα, πανέρια λιφτουκάρια, φέρε και το γλυκό κρασί να πιουν τα παλικάρια..".

"Έχει τον τρόπο του" το κάστανο να μπαίνει στη ζωή μας και μέσα από το λόγο. "Δε χαρίζει κάστανα", "Ποιος θα βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά" "Λάδι βρέχει, κάστανα χιονίζει". λέει ο λαός κατά περίπτωση μα...και το κάνει στίχο για να το τραγουδήσει "Μάτια σαν τα κάστανα μ΄έβαλαν στα βάσανα/κι όλο από την πόρτα σου θέλω να περνώ...".

Όπως και να΄χει, το θρεπτικό καστανάκι νοστιμεύει τις χειμωνιάτικες μέρες. Ζεστό, ξεροψημένο, βραστό, μα και ωμό, είναι λατρεμένο απ΄όλους. Ας έχει κρύο, ας ψιλοβρέχει, ας στριφογυρίζουν  απ΄το φύσημα του αέρα ξερά φύλλα στο δρόμο, ο καστανάς επιμένει με το σακάκι και την τραγιάσκα να στέκει στη φουφού του χαράζοντας κάστανα, να τα ψήσει και να χορτάσει με τη νοστιμιά το διαβάτη του χειμώνα, να τον παρηγορήσει γλυκά στα κρύα περπατήματα, σιγοτραγουδώντας: 

"Το κάστανο θέλει κρασί/και το καρύδι μέλι/και το κορίτσι φίλημα/πρωί και μεσημέρι..."

Μέρες του φθινόπωρου, του κιτρινοκαφέ, της πρώτης ψύχρας, της πρώτης βροχής αντάμα με τη γιορτή του κάστανου σε όλη την Ελλάδα. Περίπατος στους καστανιώνες, ψητά καστανάκια λαχταριστά, αλλά και βραστά, γλυκά από κάστανο, μαρμελάδες και μπόλικο κρασί σε μια απλόχερη προσφορά δεμένη με ήχους παραδοσιακής μουσικής και χορευτικές φιγούρες ζωντανεύουν στις πλατείες του κάθε τόπου που γιορτάζει το κάστανο.

Κι οι φουφούδες ανάβουν...

Μαριάνθη Βάμβουρα- Γιάνναρου

Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2009

Αγγελική Βαρελλά, μία από τις κορυφαίες της παιδικής λογοτεχνίας.


Ξανά για βιβλία ο λόγος μόνο που τούτη τη φορά είναι βιβλία σημερινά, σύγχρονα και ανήκουν στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας.Βιβλία, γραμμένα για παιδιά λοιπόν που μπορεί να φέρουν στο νου μας τη σύγκριση με τα όποια αντίστιχα αλλοτινών καιρών. Είναι τεράστια η σημερινή βιβλιοπαραγωγή για τα μικρά παιδιά και πολύ ελπιδοφόρα αφού καθημερινά πληθαίνουν οι καλοί παραμυθάδες που δίνουν τις ιστορίες τους με τον πιο ευχάριστο τρόπο. Ιστορίες μέσα στο χώρο των παιδικών ενδιαφερόντων, που προσφέρουν αισθητική απόλαυση και αναγνωστική ευχαρίστηση, που παροτρύνουν τα παιδιά να γίνουν δημιουργικοί αναγνώστες.

Αυτό ισχύει και για τα δύο πρόσφατα βιβλία της πολυαγαπημένης συγγραφέα των παιδιών Αγγελικής Βαρελλά. Ας τα γνωρίσουμε:

Ο Μιχάλης ήξερε να ζωγραφίζει κάτι τεράστιους και πολύχρωμους ήλιους. Οι ακτίνες τους γέμιζαν το χώρο του έφταναν μέχρι και τις ρόδες στο ποδήλατό του.

«Ήμουν μικρό παιδάκι,

με καθαρή καρδιά,

είχα τ’όνειρό μου

το ποδήλατό μου,

κι όλα έμοιαζαν σωστά.»

Το ποδήλατο του Μιχάλη αυτό το αγαπημένο, μαζί και του παππού που συμμεριζόταν απόλυτα αυτή τη λατρεία, ήταν το κέντρο του κόσμου. Κι η βόλτα τους, ξεκινά…

Μέσα από την ιστορία βγαίνουν μηνύματα σεβασμού προς το περιβάλλον, της σωστής οδικής συμπεριφοράς αλλά και της ομορφιάς του απλού, του ελάχιστου.

Πώς μπορεί να ταιριάξει ένα σκανταλιάρικο γατάκι με μια μπάλα και ένα γήπεδο την ώρα μάλιστα ποδοσφαιρικού αγώνα;

«Το γατάκι δοκίμασε να περάσει κάτω από τα κάγκελα. Ζορίστηκε λίγο, αλλά τα κατάφερε. Μπροστά του ανοιγόταν ένας μακρύς διάδρομος που έβγαζε στο γήπεδο. Αλλά το γατάκι δεν το ήξερε αυτό…Η περιπέτειά του μόλις ξεκινά…»

Τα βιβλία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Περιλαμβάνονται στη σειρά «Πετάει, πετάει» και αναφέρονται σε παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας(Α΄και Β΄ τάξη Δημοτικού).

Καλογραμμένα, με διάχυτο το χιούμορ που πηγαία χαρακτηρίζει την πολυβραβευμένη Αγγελική Βαρελλά, με πλούσια και χαρούμενη εικονογράφηση, γεμάτα χρώμα, έρχονται να φωτίσουν το παιδικό μυαλουδάκι και να προσφέρουν τη χαρά και την πληρότητα της ανάγνωσης στους μικρούς αναγνώστες που πρωτοξεκινούν την προσπάθεια να διαβάσουν μόνοι τους ένα λογοτεχνικό βιβλίο κατάλληλο για την ηλικία τους.

Αφορμή για τούτη την αναφορά έγινε η χαρά που ένιωσα όταν πριν λίγες μέρες παρέλαβα με το πρωινό μου ταχυδρομείο ένα φάκελο από την αγαπημένη μου Αγγελική, την Αγγελική της καρδιάς μας. Είχε μέσα αυτά τα βιβλία με αφιέρωση στους δυο μικρούς μου γιους και μια αλφαβήτα για μένα με την ευκαιρία της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα.

Τώρα, πόσο εύκολο είναι να κλείσει κανείς μέσα σε λίγα λόγια το μεγάλο κεφάλαιο της παιδικής λογοτεχνίας Αγγελική Βαρελλά, δυσκολεύομαι να το προσδιορίσω. Μπορώ να πω με βεβαιότητα όμως πως είναι μια παραμυθού που κρατά με πάθος την πένα. Εμπνευσμένη, ακούραστη, γεμάτη χιούμορ και αισιοδοξία. Είναι η Αγγελική που όταν μιλάμε στο τηλέφωνο για τα μικροκαθημερινά, τα κάνει να φαίνονται μια ομορφιά. Που νοιάζεται όχι μόνο για τα παιδιά και εγγόνια της, αλλά για όλα τα παιδιά του κόσμου. Είναι η Αγγελική Βαρελλά που δεν προλαβαίνει να αδειάσει τη βαλίτσα της αφού -όταν δε γράφει- ταξιδεύει για να συναντά τους μικρούς αναγνώστες στα σχολεία τους, σε βιβλιοθήκες ,οπουδήποτε.

Η συγγραφέας στο στοιχείο της...μέσα σε τάξη, ανάμεσα σε μαθητές.

Αυτά από μένα και τούτα από το βιογραφικό της επιλεκτικά.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1930. Μεγάλωσε στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος του Ιστορικού-Αρχαιολογικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών. Για πρώτη φορά ασχολήθηκε με το παιδικό βιβλίο το 1966 και έκτοτε είναι αφοσιωμένη στο λογοτεχνικό αυτό είδος, με έντονη παρουσία σε όλες τις εκδηλώσεις (σχολεία, συλλόγους γονέων, δήμους, βιβλιοθήκες κτλ.) που γίνονται για το παιδί και το παιδικό βιβλίο όχι μόνο στην Αθήνα αλλά σε όλη την Ελλάδα. Έχει βραβευτεί από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά, τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και το Υπουργείο Παιδείας για τα αναγνωστικά που έγραψε για τα παιδιά του δημοτικού σχολείου. Μετέφρασε και διασκεύασε στα ελληνικά πολλά ξένα βιβλία και συνεργάστηκε με την ελληνική ραδιοφωνία, την τηλεόραση, τα περιοδικά "Ερυθρός Σταυρός", "Συνεργασία", "Το Ρόδι" κ.ά. Έργα της (σκετς και λοιπά θεατρικά) παίζονται στα σχολεία. Είναι πρόεδρος της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς και μέλος α) της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, β) του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, γ) της Λέσχης Μελέτης και Έρευνας της Παιδικής Λογοτεχνίας Διαδρομές (και υπεύθυνη ύλης του ομώνυμου περιοδικού). Το βιβλίο της "Η Ελλάδα κι εμείς" αναγράφηκε στον Τιμητικό Πίνακα (1968) της Διεθνούς Οργάνωσης Βιβλίων για τη Νεότητα (ΙΒΒΥ). Το βιβλίο της "Φιλενάδα, Φουντουκιά μου" κέρδισε έναν από τους τρεις επαίνους του Διεθνούς Βραβείου Παιδικής Λογοτεχνίας Janusz Korczak (1985) στην Πολωνία. Προτάθηκε για το σύνολο του έργου της από τον κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου για το Βραβείο Άντερσεν το 1990.

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου


Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2009

ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ


ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΟ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 

Με αυτόν τον τίτλο παρουσιάζεται το μόλις σαράντα σελίδων βιβλίο ανάγνωσης των μαθητών των δημοτικών σχολείων σχεδόν οκτώ δεκαετίες πίσω .

Ολιγοσέλιδο, δεμένο με χαρτόνι κι από πάνω κολλημένη η μοναδική χρωματιστή εικόνα ,στο εξώφυλλο.

Στο εσωτερικό, τα κείμενα πλαισιώνουν λιτές ασπρόμαυρες ζωγραφιές.

Δια χειρός Φώτη Κόντογλου η εικονογράφηση.  


Στην πρώτη σελίδα μάς υποδέχεται εικόνα φυσικής ζωής και παίρνουμε τις πληροφορίες:

"ΜΕΡΟΣ Β΄, ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ ΑΕ" 


Στο πίσωμέρος της σελίδας η

"ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗΣ"

Περί εγκρίσεως διδακτικών βιβλίων προς χρήσιν των μαθητών των δημοτικών σχολείων.

Υπογράφει ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Π. Πετρίδης.


Παίρνουμε τις πληροφορίες πως πρόκειται για τη δεύτερη έκδοση  και βλέπουμε τις σφραγίδες του εκδοτικού οίκου και της επιτροπής.

Συντακτική Επιτροπή: Δ. Ανδρεάδης, Α. Δελμούζος, Π. Νιρβάνας, Ζ. Παπαντωνίου, Μ. Τριανταφυλλίδης.

Εν Αθήναις τη 23/29 Αυγούστου 1932, γράφει πάνω δεξιά.  

 Ο μαθητής σημειώνει στο πρώτο μάθημα: 3/10-52

Δυσκολεύομαι λίγο να το συνδέσω χρονικά αφού πρόκειται για το δεύτερο μέρος και περιλαμβάνει θέματα της άνοιξης και του θέρους. Ας είναι. 

Τα κείμενα υπερτερούν των ποιημάτων. Κάποια φέρουν τις υπογραφές των Ζ. Παπαντωνίου,Γ.Βιζυηνού, Αλ.Πάλλη, Αγγ. Βλάχου, Κ.Παλαμά, τα περισσότερα είναι ανυπόγραφα.  Φυλλομετρώντας τις σελίδες, λίγο πιο κάτω διαβάζουμε το ανυπόγραφο ποίημα "Η Βάσω". Αξίζει να προσέξουμε και την ορθογραφία.


Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε πάλι την απόφαση και παίρνουμε πληροφορίες εμπορικής φύσεως.

"ΤΙΜΗ ΑΔΕΤΟΥ 8,90 (ΔΕΔΕΜΕΝΟΝ ΔΡ. 3 ΕΠΙ ΠΛΕΟΝ)

Αριθ. διατιμήσεως και αδείας κυκλοφορίας 930-21-1-33

Και βέβαια η τιμή αλλάζει όταν το προϊόν πωλείται μακράν του τόπου εκδόσεώς του.

Θέλησα να κάνω την παρουσίαση αυτού του βιβλίου με αφορμή την "Ημέρα του Εκπαιδευτικού " που τιμάται στις 5 του Οκτώβρη.

Του εκπαιδευτικού που καταθέτει την ψυχή του, βγάζει την καρδιά του και την ακουμπά στα θρανία των μαθητών του, ώστε τα μικρά παιδιά που έχει στα χέρια του, να μάθουν πώς να προσεγγίζουν τη γνώση. 

Δε θα κάνω λόγο το ρόλο του εκπαιδευτικού και την προσφορά του,από εδώ.

Εξάλλου πιστεύω πως ο καθένας μας που υπήρξε μαθητής γνωρίζει καλά και έχει δώσει τη θέση που ταιριάζει στο δάσκαλό του.

Αφιερώνω όμως την ανάρτηση τούτη σε κείνους τους εκπαιδευτικούς των πέτρινων χρόνων, που με ελάχιστα μέσα ανάστησαν ανθρώπους , διαμόρφωσαν συνειδήσεις, ενέπνευσαν  και συνέβαλαν στη μόρφωσή τους. 

Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου