Πέμπτη, 22 Δεκεμβρίου 2011

ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ


Κρύο τάντανο έκανε, παραμονή Χριστούγεννα. Ο αγέρας σα να΄τανε κρύα φωτιά κ΄έκαιγε. Μα ο κόσμος ήτανε χαρούμενος γεμάτος κέφι. Είχε βραδιάσει κι ανάψανε τα φανάρια με το πετρόλαδο. Τα μαγαζιά στο τσαρσί φεγγοβολούσανε , γεμάτα απ΄όλα τα καλά. Ο κόσμος μπαινόβγαινε και ψούνιζε, από το΄να το μαγαζί έβγαινε, στ΄αλλο έμπαινε. Κι όλοι χαιρετιόντανε και κουβεντιάζανε με γέλια, με χαρές.




Οι μεγάλοι καφενέδες ήτανε γεμάτοι καπνό από τον κόσμο που φουμάριζε. Ο καφενές τ΄Ασημένιου είχε μεγάλη φασαρία, χαρούμενη φασαρία. Είχε μέσα δυο σόμπες και τα τζάμια ήτανε θαμπά, απ΄όξω έβλεπες σαν ίσκιους τους ανθρώπους. Οι μουστερήδες είχανε βγαλμένες τις γούνες από τη ζέστη, κόσμος καλός, καλοπερασμένοι νοικοκυραίοι.
Κάθε τόσο άνοιγε η πόρτα και μπαίνανε τα παιδιά που λέγανε τα κάλαντα. Άλλα μπαίνανε, άλλα βγαίνανε. Και δεν τα λέγανε μισά και μισοκούτελα , μα τα λέγανε από την αρχή ίσαμε το τέλος, με φωνές ψαλτάδικες , όχι σαν και τώρα που λένε μοναχά πέντε λόγια μπρούμυτα κι ανάσκελα και κείνα παράφωνα.
Αντίκρυ στον μεγάλο καφενέ τ΄Ασημένιου ήτανε κάτι φτωχομάγαζα , τσαρουχάδικα, ψαθάδικα και τέτοια Ίσια- ίσια αντίκρυ στη μεγάλη πόρτα του καφενέ ήτανε ένα μικρό καφενεδάκι , το πιο φτωχικό, σ΄όλη την πολιτεία, μια ποντικότρυπα.
Ενώ ο μεγάλος καφενές φεγγοβολούσε και τα τζάμια ήτανε θολά από τη ζέστη , η ποντικότρυπα ήτανε σκοτεινή, γιατί η λάμπα , μια λάμπα τσιμπλιασμένη, μια άναβε , μια έσβηνε, όπως έμπαινε ο χιονιάς από τα σπασμένα τζάμια της πόρτας....
(........)


Στο τσαρσί λιγόστευε η φασαρία, μα στους μαχαλάδες γυρίζανε τα παιδιά με τα φαναρια και λέγανε τα κάλαντα στα σπίτια. Οι πόρτες ήτανε ανοιχτές , οι νοικοκυραίοι οι νοικοκυράδες και τα παιδιά τους , όλοι ήτανε χαρούμενοι κ΄υποδεχόντανε τους ψαλτάδες και κείνοι αρχίζανε καλόφωνοι σαν χοτζάδες:




" Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας,
Χριστού την θείαν γέννησιν να πω στ΄αρχοντικό σας..."
(....)
Αβραμιαία πράγματα! Τώρα στεγνώσανε οι άνθρωποι και γινήκανε σαν ξερίχια από τον πολιτισμό! Πάνε τα παλιά χρόνια!...Στολιζόντανε όλοι, βάζανε τα καλά τους και πηγαίνανε στην εκκλησιά. Σαν τελείωνε η Λειτουργία γυρίζανε στα σπίτια τους . Οι δρόμοι αντιλαλούσανε από χαρούμενες φωνές
Οι πόρτες των σπιτιών ήτανε ανοιχτές και φεγγοβολούσανε. Τα τραπέζια περιμένανε στρωμένα μ΄άσπρα τραπεζομάντιλα, κι είχανε απάνω ό,τι βάλει ο νους σου. Φτωχοί και πλούσιοι τρώγανε πλουσιοπάροχα , γιατί οι αρχόντοι στέλνανε απ΄όλα στους φτωχούς. Κι αντίς να τραγουδήσουνε στα τραπέζια , ψέλνανε το " Χριστός γεννάται δοξάσαται ", " Η Παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει" , " Μυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον". Αφού ευφραινόντανε απ΄όλα, πλαγιάζανε αξέγνοιαστοι, σαν τ΄αρνιά που κοιμόντανε κοντά στο παχνί, τότες που γεννήθηκε ο Χριστός εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας.


Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το κεφάλαιο "Παραμονή Χριστούγεννα " που συνέγραψε στο " Το Αϊβαλί η πατρίδα μου" ο Φώτης Κόντογλου. 


Μαριάνθη Βάμβουρα-Γιάνναρου

10 σχόλια:

Μηθυμναίος είπε...

Άλλες εποχές τότε, Μαριάνθη, άλλοι άνθρωποι, άλλα ήθη… γενικώς…

«Τώρα στεγνώσανε οι άνθρωποι και γινήκανε σαν ξερίχια από τον πολιτισμό! Πάνε τα παλιά χρόνια!...»

Λόγια απλά που μας δίνουν λιτές, μα όμορφες εικόνες... αληθινές εκείνης της εποχής, που οι άνθρωποι διατηρούσαν και προπαντός κρατούσαν ζωντανό –και οικείο- το άρωμα των Χριστουγέννων που σήμερα το νιώθουμε, οι περισσότεροι, να αποξενώνεται και να χλομιάζει.

Μια ευχή για σένα και την οικογένειά σου αφήνω: Το φως της Αγάπης να ζεσταίνει τις καρδιές σας!!!

Χρόνια Πολλά!!!

Αστοριανή είπε...

Μαριάνθη μου,
Γραφικό κείμενο.
Χαμογελώ στις άγνωστες για μένα τοπικες? λέξεις...

Είθε ο Χριστός να φέρει αγάπη και ζεστασιά, σε όλους.
Φίλησε μας τα παιδιά και τον Νικο σας!
Πάντα με την αγάπη μας,
Υιώτα

Effie's Sweet Home Designs είπε...

ΚΑΛΗΝ ΗΜΕΡΑΝ ΑΡΧΟΝΤΕΣ......
ΜΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ ΑΥΤΟ
ΠΕΤΡΕΣ ΝΑ ΜΗ ΡΑΓΙΣΟΥΝ
ΚΙ ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΚΙ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΝΑ ΖΗΣΟΥΝ.
ΠΛΗΘΟΣ ΑΓΓΕΛΩΝ ΨΑΛΛΟΥΣΙ
ΤΟ ΔΟΞΑ ΕΝ ΥΨΙΣΤΟΙΣ
ΚΑΙ ΤΟΥΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ
Η ΤΩΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ ΠΙΣΤΙΣ....
ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΜΟΥ!!!!!!
ΦΙΛΑΚΙΑ!!!!!!!!!

roadartist είπε...

Χρόνια πολλά και καλά, σε σένα και στους αγαπημένους σου!

marianaonice είπε...

Τι όμορφο και τι αληθινό κείμενο!

Καλές γιορτές Μαριάνθη μου, έτσι όπως γιόρταζαν οι παλιοί...με ουσία κι ανθρωπιά!

Γιώτα Φώτου είπε...

Πολύ πίσω με γύρισε το απόσπασμα Μαριάνθη τότε που το πρωτοδιάβασα.
Χρόνια πολλά με υγεία
Πολλά φιλιά σε όλους

Dennis Kontarinis είπε...

Μαριάνθη μου καλή μου. Χρόνια σου πολλά.
Ένα μικρό αριστόυργημα τούτο το απόσπασμα από το κείμενο του Κόντογλου. Ανάγλυφες οι ζωγραφιές δύο εποχών. Και πολύ σωστό αυτό που τόσο πετυχημένα λέει....Οι άνθρωποι στεγνώσανε από τον πολιτισμό.
Νάσαι καλά και του χρόνου.
Την αγάπη μου σε όλη την οικογένεια.

Μαριάνθη είπε...

ΣΤΡΑΤΟ, ΓΙΩΤΑ,ΕΦΗ, ROADARTIST,ΜΑΡΙΑΝΑ, ΓΙΩΤΑ κ.ΝΤΕΝΗ ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΕΙΑ ΣΑΣ ΝΑ ΑΦΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΜΗΝΥΜΑ. ΕΥΧΟΜΑΙ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ ΚΑΛΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ.
ΟΣΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ, ΝΟΜΙΖΩ ΠΩΣ Ο ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ ΜΕ ΤΡΟΠΟ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΑ ΓΝΗΣΙΟ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΑΔΕΣ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ ΣΤΑ ΑΓΙΑΣΜΕΝΑ ΧΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΣ.ΓΙΑΥΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΕΛΕΞΑ ΩΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΟ.
ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΛΟΙΠΟΝ!!!

magda είπε...

Δάκρυσα από συγκίνηση Μαριάνθη μου από τούτο το απόσπασμα!
Πανέμορφο, ανθρώπινο, νοσταλγικό!!!
Άλλωστε, εσύ, μόνο κάτι εκλεκτό θα επέλεγες!!!
Πολλά φιλάκια

Μαριάνθη είπε...

ΣΥΦΩΝΩ ΑΠΟΛΥΤΑ ΜΑΓΔΑ...ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. ΤΟΥΤΕΣ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΔΙΑΒΑΖΩ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ " ΤΟ ΑΪΒΑΛΙ Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΟΥ" ΑΠΟ ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. ΚΑΘΕ ΑΡΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕ ΣΥΓΚΙΝΕΙ, ΜΕ ΣΥΓΚΛΟΝΙΖΕΙ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. ΑΥΤΟ ΕΧΩ ΝΑ ΠΩ. ΣΕ ΦΙΛΩ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΑΖΙ ΣΟΥ ΜΟΥ ΔΙΝΕΙ ΧΑΡΑ. ΤΟ ΞΕΡΕΙΣ ΑΛΛΩΣΤΕ.